Cymru a Chyfrifoldeb Byd-Eang

Mae gan y bwyd a'r nwyddau rydyn ni'n eu defnyddio yng Nghymru ôl troed mawr dramor. O soia sy’n cael ei ddefnyddio mewn bwyd anifeiliaid i goffi cyntaf y bore, gall y cynhyrchion bob dydd hyn ddod â chost gudd: datgoedwigo, colli cynefinoedd, allyriadau nwyon tŷ gwydr uwch a niwed i hawliau a bywoliaeth Pobl Frodorol. Roedd cynhyrchu mewnforion Cymreig pum nwydd yn unig – soia, cig eidion, olew palmwydd, coco a choffi - yn gofyn am arwynebedd tir tramor cyfartalog sy'n cyfateb i Sir Benfro a Cheredigion gyda'i gilydd rhwng 2011 a 2025.

Roedd ein hadroddiad cyntaf Cymru a Chyfrifoldeb Byd-eang, a gyhoeddwyd yn 2021, yn archwilio ôl troed tir tramor nwyddau amaethyddol a choedwigaeth a fewnforiwyd i Gymru. Archwiliodd o ble ddaeth y nwyddau hyn a'r risgiau amgylcheddol a chymdeithasol sy'n gysylltiedig â'u cynhyrchu, gan ein helpu i ddeall rôl Cymru mewn cadwyni cyflenwi byd-eang. 

Mae Cymru a Chyfrifoldeb Byd-eang II yn adeiladu ar yr ymchwil honno gan ganolbwyntio ar bum nwydd bwyd: soia, cig eidion, olew palmwydd, coco a choffi. Mae'n cysylltu'r nwyddau hyn â cholli coedwigoedd a chynefinoedd, allyriadau a niwed cymdeithasol ac yn tynnu sylw at bwysau cynyddol y cynnydd mewn mewnforion soia a ddefnyddir i fwydo da byw, yn enwedig dofednod. 

Mae deall y cysylltiadau hyn yn gam tuag at leihau effaith fyd-eang Cymru. Mae'r adroddiadau'n archwilio'r risgiau y tu ôl i'n defnydd. Mae'r adroddiad diweddaraf hefyd yn nodi camau gweithredu ar gyfer llywodraeth, busnesau a chyrff cyhoeddus i helpu i adeiladu cadwyni cyflenwi sy'n rhydd o ddatgoedwigo, trawsnewid cynefinoedd a chamddefnyddio cymdeithasol.